ऋषिले आकाश पढे, आज एआईले तथ्याङ्क पढ्छ : के दुवैको जरा एउटै हो ?

नवराज बराल

आज कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मानव सभ्यताको सबैभन्दा तीव्र र प्रभावशाली वैज्ञानिक–प्राविधिक उपलब्धिका रूपमा अगाडि आएको छ। विशाल तथ्याङ्कबाट ढाँचा पहिचान गर्ने, विगतका घटनाबाट भविष्यका सम्भावित परिणाम अनुमान गर्ने, जटिल सम्बन्धहरू पत्ता लगाउने, भाषा बुझ्ने, निर्णयमा सहयोग गर्ने र नयाँ सामग्री सिर्जना गर्ने यसको क्षमताले हामीलाई एउटा गम्भीर प्रश्नतर्फ डोर्‍याएको छ—के आज हामीले “कृत्रिम बुद्धिमत्ता”...

यी हुन् संसारमा सबैभन्दा सुखी व्यक्ति

काठमाडौँ – कुनै व्यक्तिको सुख–सुविधालाई हेरेर अनुमान लगाउन सकिँदैन कि उसको जीवन सुखी छ वा छैन भनेर । कयौँ व्यक्ति यस्ता छन, जोसँग सबै सुख–सुविधा छ तर उसको मन अशान्त रहन्छ । यसै प्रसंगमा एउटा कथा मनन गरौँ । एक राजासँग सुख–सुविधाका सम्पूर्ण साधन थिए, ठूलो राज्य, अपार धन सम्पति, विशाल सेना थियो । राजालाई...